Blog‎ > ‎

Philipp Rösler (Roesler) – Đường từ trại cô nhi viện Sóc Trăng đến Phủ phó thủ tướng Berlin

posted Sep 1, 2012, 1:04 AM by Hung Nguyen   [ updated Oct 5, 2012, 8:09 AM ]
Philipp Rösler (Roesler) - Vom Waisenkind aus Soc Trang zum Vizekanzler in Berlin

I. Lời giới thiệu
:

Từ tháng 10 năm 2009, sau khi Dr Philipp Rösler được Guido Westerwelle mời về làm bộ trưởng bộ Y tế, trễ nhất là từ giữa năm 2011, sau khi ông đổi qua làm bộ trưởng kinh tế kiêm chức phó thủ tướng CHLB Đức, tên tuổi của ông đã nổi nhanh trong các cộng đồng Việt Nam trong và ngoài nước và hầu như ai cũng biết đến. Nhất là trên Internet và các báo chí trong nước, các phóng viên nội địa đã ca ngợi ông như mội Superman của nước Đức với những dữ kiện nêu lên không hoàn toàn chính xác như: Rösler là một bác sĩ giải phẫu tim giỏi nhất nhì của nước Đức(!). Tờ khác thì cho ông là bác sĩ chuyên khoa giải phẫu mắt1). Tờ kia thì cho rằng ông không những là niềm hy vọng lớn của Đức, mà của cả Âu châu và thế giới…2). Tờ nữa thì chờ mong ông giúp đỡ người đồng hương Việt Nam ở Đức và mang tiền về giúp đất nước Việt Nam 3).

Quả thật Rösler là một trong những nhà chính trị gia trẻ tuổi thuộc hàng đầu hiện nay trên chính trường CHLB Đức và là mội người tài hoa trong nền chính trị của đảng FDP (Freie demokratische Partei, Đảng Tự do Dân chủ) và chắc chắn ông là người gốc Việt Nam nổi tiếng nhất hiện nay trên Âu châu và có lẽ trên cả thế giới. Ngoài ra với chức vụ thủ tướng chính phủ CHLB Đức ông là người đang nắm quyền lực thứ hai trên nước Đức và là người đàn ông quyền lực nhất của nước Đức hiện nay (vì thủ tướng Đức bây giờ là một người đàn bà, bà Angela Merkel). Không cần phải thêm mắm thêm muối không đúng với sự thật ta cũng có thể nhận ra được cái thành công của ông.

Chủ đích bài viết này không phải để làm bài thứ 10.001 trên Internet ca tụng Rösler hay muốn nâng cao niềm tự hào về một người Việt Nam nổi tiếng hay bàn về chuyện chính trị. Việc này đã có 10.000 bài trước viết rồi. Bài viết này mục đích tìm hiểu những yếu tố tại sao một người sinh ra trong một hoàn cảnh thật khó khăn như Philipp Rösler, một lần mất cha, 2 lần mất mẹ 4), sinh ra trong thời chiến tranh tàn khốc, đầy chết chóc tang thương ở Việt Nam, lại không được ai bảo vệ, không cha không mẹ, bị vất vào viện mồ côi, mà nay có thể hiên ngang trong cuộc sống và đạt được những thành công trên đường đời ở xứ người như trong một truyện thần thoại. Và cuối bài người viết sẽ mạo muội phỏng đoán về tương lai của Philipp Rösler trên chính trường của Đức quốc.

II. Tóm lược về tiểu sử
:

24.02.1973
Sinh tại Khánh Hưng /Sóc trăng 5)
06.11.1973
Được cơ quan terre de hommes giới thiệu thành con nuôi của Uwe Rösler (cha nuôi) và Sigrid Rösler (mẹ nuôi). Qua sống tạiHamburg (bắc Đức). Cha nuôi là sĩ quan (pilot) quân đội Đức. Mẹ nuôi là y tá làm việc trong nhà thương. Cái may mắn của Philipp Rösler trong thời điểm này là nền tảng cho cuộc đời ông sau này.
1977
Cha mẹ nuôi ly dị. Ông sống một mình với Uwe Rösler. Hai người chị gái (con ruột) đi theo mẹ.
1981Hai cha con dọn về gần Hanover
1992Đậu bằng trung học phổ thông (Abitur), gia nhập đảng tự do dân chủ (FDP)
1993-1999
Học y khoa tại đại học Hannover
1996Ủy viên trong ban lãnh đạo đảng FDP của tiểu bang Niedersachsen.
1999Bắt đầu học chuyên ngành về y khoa mắt trong trung tâm chuyên nghiệp của quân đội Đức (nhưng sau bỏ dở).
2000-2004Đảm nhiệm bí thư đảng tự do dân chủ tiểu bang Niedersachsen.
2002Đỗ bằng tiến sĩ sau khi trình luận án với đề tài “Einfluß der prophylaktischen Sotalolapplikation auf die Inzidenz des postoperativen Vorhofflimmerns im Rahmen der aortokoronaren Bypassoperation”. Đây là nghiên cứu về cách chữa bằng thuốc trong trường hợp bị tim đập không đều sau cuộc giải phẫu bypass (Có lẽ vì cái luận án tiến sĩ này mà báo chí trong nước đã lầm tưởng rằng ông là bác sĩ chuyên khoa mổ tim).
2003-2009Chủ tịch nhóm dân biểu trong quốc hội nhóm FDP tiểu bang Niedersachsen.
03.2006 -
Chủ tịch đảng FDP của tiểu bang Niedersachsen
2009-2011Bộ trưởng bộ Y Tế CHLB Đức (Bundesminister für Gesundheit).
05.2011 -
 Bộ trưởng bộ kinh tế và kỹ thuật (Bundesminister für Wirtschaft und Technologie), đồng thời là phó thủ tướng (Vizekanzler) và chủ tịch đảng Tự do dân chủ (FDP) của toàn nước Đức.

Vài tuần tới đây từ 17.09.2012 đến 21.09.2012 Rösler sẽ đứng đầu một phái đoàn kinh tế Đức đến thăm Việt Nam (17.09. đến 19.09.) và Thái Lan (19.09 đến 21.09.). Trong chuyến đi này ông tìm thị trường xuất khẩu cho kỹ nghệ Đức và muốn hợp tác với Việt Nam và Thái Lan. Trong sự hợp tác này hy vọng Việt Nam được thắng lợi thêm phần nào trên lãnh vực kinh tế.

III. Những yếu tố thành công (erfolgsfaktoren / success factors) của Philipp Rösler:

  1. Phương pháp giáo dục của người cha nuôi:

    Uwe Rösler xuất thân là con nhà nghèo trong một gia đình lao động. Cha ông là công nhân trên hải cảng Hamburg. Do đó, khi đã trở thành một sĩ quan phi công trong quân đội Đức, ông ta vẫn mang nhiều tư tưởng xã hội trong đầu (cũng vì vậy mà ông đã nhận chú bé Philipp làm con nuôi). Tuy nhiên trong quân đội ông đã quen với tinh thần kỷ luật, tinh thần tự lập và tinh thần tự có trách nhiệm cho bản thân mình và cho đồng đội. Tất cả những đức tính cao quý của một con người đó ông đã mớm cho chú bé Philipp từ lúc chập chững biết đi. Cộng thêm với cái tư tưởng hào khoáng tự do của một phi công đi mây về gió, ông đã cho Philipp Rösler rất nhiều quyền tự quyết định cuộc đời của mình. Chẳng hạn như ông đã để Philipp Rösler có cơ hội học hỏi về luân lý và được tự chọn cho mình cái tôn giáo mà mình thấy thích hợp cho đời mình (kết quả là Philipp Rösler bây giờ theo đạo thiên chúa, còn Uwe Rösler theo đạo tin lành). Điều đặc biệt phải nói đến ở đây là người cha nuôi ấy đã hy sinh rất nhiều cho Philipp Rösler mà không hề đòi hỏi ở người con bất cứ điều gì, ngoài sự chờ đợi trong vấn đề tình cảm đối với nhau. Vì ly dị vợ ông đã hy sinh cả đường công danh (career) để săn sóc dậy dỗ chú bé Philipp Rösler.

    Tóm lại, phương pháp giáo dục của Uwe Rösler là dậy con bằng tình thương tuyệt đối của người cha, bằng cách tôn trọng đứa con như một người bạn ngang hàng, bằng cách giao trách nhiệm sớm cho đứa bé, bằng sự tín nhiệm và tin tưởng nhau, bằng nhiều kiên nhẫn lý luận với đứa con, thuyết phục nó thay vì dùng hình phạt, giúp cho đứa con sớm tự có trách nhiệm cho chính bản thân mình để sớm có khả năng giúp người khác yếu đuối hơn trong xã hội… Sau này khi lớn lên Philipp Rösler đã trả lại công cha nuôi bằng cách là lúc nào ông cũng nhấn mạnh rằng ông không thiếu thốn gì cả trong tình thương và cũng không hề có nhu cầu tìm hiểu về cha mẹ ruột của mình, một điều mà chúng ta có thể thông cảm được.

    Năm 2008 sau một lần thắng cử trong quốc hội tiểu bang Niedersachsen, trong lúc đang thuyết trình mừng chiến thắng, Philipp Rösler tình cờ nhìn thấy Uwe Rösler trong đám khán giả, ông đã bất ngờ nhìn về phía người cha và gọi lớn vào microphone (mikrofon): “Papa, nếu không có cha thì giờ này con không đứng chỗ này…”. Phản ứng bất ngờ này đã gây nhiều cảm động cho khán thính giả ở đó.

  2. Gia đình:

    P. Rösler lấy vợ năm 2002. Cô Wiebke Lauterbach, sanh trưởng trong một gia đình làm chính trị. Cha cô là bác sĩ nội khoa và tham gia tích cực trong đảng FDP ở tiểu bang Niedersachsen. Mẹ cô, một y tá cũng là một phần tử tích cực trong đảng này. Cô tuy tuổi trẻ đã nhận trách vụ đại diện báo chí cho đảng và là cánh tay đắc lực của Philipp Rösler lúc làm việc trong đảng. Ngoài ra cô cũng học y khoa đậu bằng bác sĩ như Philipp Rösler. Hai người rất tâm đầu ý hợp trên mọi lãnh vực như có lần P. Rösler đã nói: “Hai người hợp nhau không những về trí thức, về con tim mà cả về tất cả khuynh hướng chính trị”.

    Đối với P. Rösler, gia đình là một điều thiêng liêng cao quý. Là nơi ông trở về nghỉ ngơi sau chính trường mệt mỏi, là nơi ông tìm lời bàn, lời đóng góp, sự ủng hộ tuyệt đối lúc gặp khó khăn. Điều này cả người cha lẫn người vợ đều có khả năng giúp ông. Vợ chồng ông có 2 người con gái sinh đôi. P. Rösler tuy bận rộn nhưng bất cứ có chút thì giờ nào rảnh cũng tìm cách về gần với vợ con. Chính vì sự tôn trọng gia đình nên P. Rösler thường nói: “nếu phát hiện ra, chính trị gây ảnh hưởng làm mất hạnh phúc gia đình, tôi sẽ lập tức từ bỏ chính trị để quay về làm một người thường dân”.

  3. Đảng tự do dân chủ (FDP):

    Rösler tham gia vào đảng FDP (Freie Demokratische Partei) rất sớm. FDP là một đảng nhỏ trong nước Đức. Từ 50 năm trở lại đây mỗi lần bầu cử đảng này chỉ đạt trung bình từ 5 đến 10 % số phiếu. Chủ trương của đảng là con người được tự do trong tư tưởng, trong việc làm trên căn bản dân chủ. Nhà nước không nên nhúng tay vào việc riêng của cá nhân mà chỉ có nhiệm vụ tạo khung cảnh (rahmen / frame), điều kiện để con người có thể sống và phát triển với nhau trong hoà bình và bình đẳng. Đối thủ chính trị của FDP chỉ trích đảng này là đảng bênh vực người giầu. Với cái trí thức sâu xa, Rösler đã đóng góp rất nhiều cho tư tưởng của đảng được phát triển thêm. Ông muốn đưa vào đảng thêm tư tưởng đoàn kết, người mạnh giúp kẻ yếu. Ông muốn gây thêm cảm tình ở dân chúng cho đảng, ông muốn tạo cho đảng một khuôn mặt (image) mới có nhiều tình cảm (herz / heart) hơn, khiêm nhường hơn… Ảnh hưởng trong đảng của ông lớn đến nỗi địch thủ chính trường thường diễn nghĩa 3 chữ FDP không phải là “Freie demokratische Partei” nữa mà còn là “Frag doch Philipp”, có nghĩa là “Ask Philipp” – nếu không hiểu cứ hỏi Philipp là biết ngay! Ngược lại, nền chính trị của Đức dựa trên hệ thống đảng phái như ở nhiều nước Tây phương khác, nếu không được sự ủng hộ của đảng FDP thì Rösler không đạt được những điều ông đạt được hiện nay.

  4. Tài năng và quan niệm:

    Nếu nói đến tài năng thì thứ nhất là có tính chất chủ quan, thứ hai là có vấn đề tương đối. Ở đây chỉ xin nhắc đến một vài cá tính đặc biệt của con người Philipp Rösler để đi tìm trả lời cho câu hỏi về sự thành công của ông.

    Thứ nhất phải nói đến cái tài diễn thuyết trước công chúng của ông. P. Rösler diễn thuyết không bao giờ cầm một tờ giấy nào. Ông nói thẳng từ trong đầu ra (freireden / free talk). Cái cách nói của ông có tính chất nhỏ nhẹ nhưng thu hút, khác với đa số cách diễn thuyết của các nhà chính trị tây phương, hùng hồn và to tiếng. Tuy nhiên ông dùng rất nhiều ví dụ điển hình và rất nhiều giai thoại (anekdote / anecdote) để diễn tả tư tưởng của ông. Ví dụ như trong bài diễn văn lúc nhận chức chủ tịch đảng liên bang FDP, vì trước đó có một số người chỉ trích ông là một chính trị gia quá hiền (nett / nice), ông đã kể một câu chuyện như sau: “Nếu quý vị bắt một con cóc bỏ vào nồi đang đun nóng, con cóc đó sẽ lập tức nhảy ra khỏi nồi. Nhưng nếu quý vị bỏ nó vào nồi chưa nóng rồi mới đun nóng từ từ, con cóc sẽ không nhận ra sự nguy hiểm, và khi nó nhận ra được thì…quá trễ rồi cóc ơi”. Sau một phút cố tình im lặng ông nói tiếp: “Đó là câu trả lời cho những ai đã chỉ trích Rösler là chính trị gia quá hiền!”. Diễn đàn nổ rộn tiếng pháo tay và tiếng ồ thán phục…

    Cái tài thứ hai của ông là biết tôn trọng bạn bè, tôn trọng đối thủ trên chính trường. Ông lý luận nhỏ nhẹ nhưng vững chắc và thuyết phục, không làm ai mất mặt. Vì cái tài này mà ông có rất nhiều người ủng hộ, nhiều người trong đó ngày xưa là đối thủ, ông đã biến đổi họ từ “thù” thành bạn.

    Tài thứ ba của ông là quan niệm rất lành mạnh của ông về danh vọng. Ông là người sẵn sàng lãnh trách nhiệm nhưng không nô lệ cho danh vọng. Trên chính trường tàn nhẫn (brutal) ông đã nhờ quan niệm này mà tránh được nhiều đổ máu (như lời ông nói) cho bạn và thù và cho chính ông. Ngoài ra ông đã nhiều lần tuyên bố chỉ làm chính trị đến năm 45 tuổi (năm nay ông 39) sẽ từ bỏ chính trường về đi làm việc thiện hoặc hành nghề bác sĩ.

    Điều thứ tư nên nhắc đến khi nói tới P. Rösler là cái tính binh vực kẻ yếu chống kẻ mạnh của ông (Robin Hood mentality). Khi còn là học sinh trung học ông đã có lần đứng ra đại diện chống lại một ông thầy có tư tưởng và theo đảng chống ngoại quốc. Ông khéo léo và thuyết phục cả học trò lẫn hiệu trưởng sau ông thầy này phải rút lui. Theo lời ông nói thì từ đó ông biết mình có bản năng (instinct) về chính trị.

    Điều đặc biệt nhất của Philipp Rösler là cái tính tự trào phúng của ông (phải chăng ông là dòng giõi của Trần tế Xương?). Trong rất nhiều bài diễn văn về những đề tài quan trọng ông đã có đầy tự tin đem mình ra diễu trước công chúng mang lại nhiều cảm tình cho người nghe. Ví dụ như “hồi tôi còn hành nghề y khoa ông bác sĩ trưởng thường nói với tôi: Rösler, trong lúc giải phẫu ông không là người giỏi nhất, mà là người tếu nhất. Từ đó tôi nhận ra rằng mình phải theo đuổi con đường chính trị!”. Hoặc là sau khi nhận chức bộ trưởng bộ sức khoẻ trong một bài diễn văn ông đã kể câu chuyện như sau: “Ngày đầu tiên sau khi nhận chức bộ trưởng tôi đi làm việc trong bộ đến gặp người gác cổng tôi tự giới thiệu tên tôi là Rösler, bộ trưởng mới nhận chức và muốn vào cửa để bắt đầu công việc. Ông gác dan đã trả lời với tôi rằng: Bộ trưởng mới? Ông Rösler ơi, nếu ông kể cho tôi nghe ông là hoàng đế của nước Trung quốc thì có lẽ tôi tin ông”. Trong chuyện này ông đã đem cái bề ngoài Á châu của mình ra để trào phúng…

  5. Những yếu tố gián tiếp khác:

    Còn rất nhiều những yếu tố khác mà người viết không thể bàn đến trong bài này vì sợ sẽ đi ra ngoài khuôn khổ. Chẳng hạn như sự may mắn (nếu Philipp Rösler không được nhận làm con nuôi ở Hamburg mà phải lớn lên trong trại mồ côi Sóc Trăng thì ra sao?), hay là điều kiện phát triển trong xã hội (nếu Philipp Rösler lớn lên trong xã hội phân biệt giai cấp – con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa lại quét lá đa – thì có lẽ chỉ có tài quét lá đa nhanh hơn người khác mà thôi). Hoặc điều kiện phát triển trong trường học (nếu Philipp Rösler trong trường học suốt ngày phải nghêu ngao học từ chương, học trò không được bàn luận, không được phát biểu ý kiến riêng như ở một số nước chậm tiến vẫn xẩy ra thì sẽ thành cái gì?), v.v. và v.v...

IV. Lời kết:

Có thể kéo dài thêm vài trang nữa để nói lên tài năng và cá tính của con người Rösler như là lòng quyết tâm, sự kiên cường theo đuổi mục tiêu của ông hay tính khiêm nhường dễ gây cảm tình của ông v.v… Nhưng có lẽ nên dừng ở đây để đừng làm chán người đọc. Theo như Rösler thì cuối cùng trong tất cả các cá tính của ông thì “cần cù chăm chỉ là cái cá tính mạnh nhất của cá nhân tôi”.

Ngoài ra, trên chính trường có bạn có thù, có thăng có trầm, có thành công có thất bại, đảng FDP của Rösler chỉ là một đảng nhỏ trên nước Đức. Theo hệ thống chính trị Đức mà tiên đoán thì hiện nay Rösler đã đi tới tuyệt đỉnh danh vọng mà ông ta có thể cùng với đảng của ông đạt được. Năm 2013 bầu cử mới trên nước Đức. Nếu ông và FDP thắng thì ông còn có thể lấy được bộ ngoại giao và đồng thời nắm tiếp chức phó thủ tướng là tận cùng tuyệt đỉnh. Nếu thua thì có lẽ ông sẽ trở về quê hương Niedersachsen làm chính trị tiểu bang và đợi ngày trở lại. Dù thành công, dù thất bại, nếu Rösler giữ đúng lời hứa với vợ con thì ông sẽ từ bỏ chính trường năm ông 45 tuổi (6 năm nữa). Có lẽ ông sẽ đứng đầu một hội từ thiện nào đó để đi giúp trẻ em mồ côi của các nước nghèo.

Để chấm dứt bài, xin trích thêm một câu Rösler thường hay nói đến: “Nhà chính trị tài ba và tài tử xuất sắc giống nhau ở chỗ là họ nên từ chức và rút lui khi còn được thiên hạ vỗ tay và luyến tiếc, đừng để trễ quá không ra gì”.

Nguyễn Quốc Hưng
Tháng 9, 2012


Chú thích:

1)  Thực sự ông chỉ là bác sĩ phổ thông, vì quá bận rộn về chính trị ông đã bỏ không theo tiếp ngành chuyên môn về mắt mà ông đã theo được 3 năm sau khi tốt nghiệp bác sĩ y khoa. Nên biết rằng tốt nghiệp sau 6 năm đại học ngành y khoa mới chỉ là bác sĩ phổ thông, muốn làm bác sĩ chuyên môn (giải phẫu hoặc nội khoa…) thì phải học thêm 6 – 7 năm chuyên nghiệp nữa mới được công nhận bằng bác sĩ chuyên nghiệp (hệ thống ở Đức).

2)  Nếu ai hiểu rõ về hệ thống chính trị CHLB Đức sẽ biết rằng, Rösler hiện nay đang đứng ở tột điểm danh vọng mà ông có thể đạt được trong khả năng và môi trường của ông. Tối đa là ông còn có thể nhận chức bộ trưởng bộ ngoại giao kiêm phó thủ tướng nữa là hết. Ông không bao giờ lên làm thủ tướng của nước Đức được vì đảng FDP của ông quá nhỏ (chiếm 5% tới 10% trong mỗi lần bầu cử).

3)  Philipp Rösler qua Đức năm ông 9 tháng, lớn lên trong giáo dục 100% của người Đức. Ông không hiểu tiếng Việt và cũng không biết văn hoá Việt Nam. Theo như lời ông nói thì ông ngoài cái mũi tẹt, cái mắt nhỏ và cái tóc đen ra là người Đức 100% trong nội tâm (Ông thích nhạc của Udo Jürgens và Herbert Grönemeier, thích ăn Salz-Lakritz và Miracoli, thích đọc truyện Harry Potter, hobby của ông là bay lượn bằng cánh buồm trên trời. Những thú này chắc chắn không thuộc về văn hoá Việt Nam).

4)  Lúc mới sanh không biết ai đã đem ông tới bỏ trước cổng cô nhi viện ở Sóc trăng, lúc đó do 2 soeurs Mary Marthe và Sylvie cai quản, năm ông trên 4 tuổi cha mẹ nuôi ông ly dị, ông về sống với cha nuôi và mất liên lạc với mẹ nuôi cho tới lớn mới tìm lại được liên hệ với bà.

5)  Đây chỉ là sự phỏng đoán khi làm giấy khai sinh sau này. Thực sự không ai biết rõ ngày và nơi sinh của ông.

Tài liệu tham khảo:

1.  Wirtschaftswoche: Köpfe-der-Wirtschaft
2.  Abendblatt: Philipp Rösler, das Leben des anderen
3.  Michael Bröcker: Philipp Rösler, ein Porträt. Glaube. Heimat. FDP.
4.  Focus online: Philipp Rösler, Bundesminister für Gesundheit
5.  Tagesspiegel: Politik. Homo-Ehe wird auch in FDP zum Streitfall
6.  Der Mittelstandverbund: Teilnahme an Delegationsreise von Bundeswirtschaftsminister Rösler nach Vietnam und Thailand. Bild.de: Die zehn Geheimnisse des Supertalents.