Tiếng Chuông Trường Lasan Mossard

            Ở Việt Nam, trường học luôn gắn liền với tiếng trống. Theo thời gian, một số trường đã thay dần tiếng trống trường bằng tiếng chuông điện. Trường Lasan Mossard không có tiếng trống trường. Sinh hoạt hằng ngày được điểm bằng tiếng chuông. Tuy nhiên, chuông trường Lasan Mossard mang một nét riêng, không giống bất cứ trường nào. Đó là tiếng chuông điện và tiếng chuông treo trên giá, có dây kéo (giống chuông nhà thờ).


             Xin trở lại sinh hoạt một ngày nơi trường cũ.

             Từ rạng sáng, tiếng chuông điện báo thức. Các học sinh làm vệ sinh cá nhân và hoặc đi nhà thờ hoặc vào giờ étude. Chuông điện lại báo giờ ăn sáng. Trong nhà ăn (réfectoire) có gắn riêng một chuông điện (công tắc đặt nơi bàn ăn của hai frère tại đó) báo hết giờ ăn.

             Sau đó, học sinh nội trú ra chơi khoảng bốn mươi lăm phút. Cũng lúc này, các em ngoại trú lần lượt vào trường.

             Giờ học đầu tiên được báo bằng một hồi chuông treo dồn dập và kéo dài. Các học sinh ngưng các cuộc chơi và tập họp nơi préau. Một số học sinh lúc này còn ướt đẫm mồ hôi nhanh chóng tắm sơ qua, lau mình, chỉnh đốn quần áo rồi cũng tập họp xếp hàng nơi préau.

             Khoảng mươi, mười lăm phút sau, một hồi chuông treo ngắn và thong thả lại vang lên. Các học sinh mới bắt đầu vào lớp, học gi đầu tiên (khoảng bốn mươi lăm phút). Các lớp nhỏ thì học giáo lý, các lớp lớn có thể học giáo dục đạo đức và công dân. Tiếp đến cũng là một hồi chuông treo ngắn và thong thả báo hết giờ học đầu. Học sinh không ra chơi mà tiếp tục học giờ kế (sáu mươi phút, không phải một tiết như các trường khác). Giờ ra chơi tiếp theo (mười lăm phút), giờ vào lớp kế tiếp và giờ tan học buổi sáng cũng là một hồi chuông treo dồn dập và kéo dài.

             Học sinh ngoại trú ra về. Học sinh nội trú ra chơi khoảng mười lăm phút.

              Sau đó, một hồi chuông điện báo giờ học étude của học sinh nội trú (khoảng sáu mươi phút). Rồi giờ ăn trưa, giờ nghỉ trưa và báo thức cũng bằng tiếng chuông điện.  

             Xuống sân chơi khoảng ba mươi phút, học sinh nội ngoại trú lại vào lớp sau hồi chuông treo dài và dồn dập. Sáu mươi phút sau, chuông treo lại báo giờ ra chơi (dài, dồn dập). Và cũng một kiểu chuông như thế báo giờ vào lớp kế tiếp và giờ tan trường. Tan trường, các em ngoại trú ra về và các em nội trú ra chơi bốn mươi lăm phút. 

Tiếp đến là những tiếng chuông điện lần lượt báo giờ tắm, giờ étude buổi chiều, giờ cơm tối và giờ lên phòng ngủ cho các học sinh nội trú.

             Khuôn viên trường rất rộng lớn nhưng tiếng chuông trường cũng vang rất xa. Từ đầu sân banh xa tít đến sân cây dầu sát bên Đệ Tử viện, học sinh đều nghe được và quay về với sinh hoạt của nhà trường.

            Vậy là tiếng chuông điện báo giờ sinh hoạt của các học sinh nội trú. Còn hồi chuông treo báo giờ học của tất cả học sinh nội ngoại trú. Riêng hai hồi chuông treo ngắn và thong thả báo học sinh đi vào lớp và hết gi học đầu tiên trong ngày. Tiếng chuông trường Lasan Mossard vừa phong phú đa dạng, vừa chính xác.

             Khi biết tin giá chuông của trường đã lưu lạc đến điểm thu mua phế liệu thì tôi hết sức bức xúc, buồn tủi. Cũng may, đã có người phát hiện và thu xếp để đưa nó về trường Lasan Mai Thôn. Chiếc chuông này rất nặng và được treo trên cao, bên ngoài hành lang lớp 4è của dãy secondaire. Tôi đã có lần thử kéo chuông (người phụ trách kéo chuông bất ngờ vắng mặt) nhưng tiếng ngân không to chắc bằng các anh lớp 3è phụ trách nhiệm vụ này. Tháo bỏ chiếc chuông là hành động cố tình của người vô ý thức và vô trách nhiệm. Chiếc chuông đã thân thiết và gắn bó lâu đời với mái trường Mossard, nơi đã đào tạo không ít nhân tài hữu dụng cho đất nước. 

Không trân trọng nó thì thôi, cớ sao lại tệ bạc đến nỗi dày nó đi đến chốn phế liệu ?! Thực ra, cứ để nó y vị trí cũ cũng không gây bất kỳ khó khăn trở ngại nào cho sinh hoạt của nhóm quản lý mới sau này.


Mỗi tuần, học sinh được nghỉ buổi chiều thứ năm và chiều thứ bảy. Mỗi trưa và chiều thứ năm, trường tổ chức nhiều hoạt động sinh hoạt như thể thao, văn nghệ, ca hát, trò chơi lớn, v.v. 

            Một trò chơi rất sôi động và thú vị là trò chơi cướp cờ. Hai lớp A và B (thí dụ 9èA và 9èB) cắm hai lá cờ ở hai đầu sân banh. Đội A sẽ nhận hai băng vải nhỏ có hai màu A và C. Đội B thì nhận hai màu khác, B và D. Các băng vải này sẽ được giắt sau lưng mỗi em. Qui luật tranh cướp như sau: Các em mang vải màu A đoạt được băng vải màu B của đối phương thì loại đối phương khỏi vòng chiến. Các em mang màu B thì thắng được các em mang màu C. Các em màu C thì được tấn công màu D của đối phương. Còn màu D thì loại được màu A của đối phương. Bên nào tấn công và cướp được cờ của đối phương là chiến thắng. Cuộc chơi diễn ra rất náo nhiệt. Hai đội tiến lên từng cặp một và tìm cách xác định màu băng của đối phương để tấn công cho có hiệu quả. 

            Ngày thứ Năm, học sinh còn được tắm piscine buổi sáng. Sau đó, ngay trong bữa ăn trưa, các học sinh cũng thi nhau ca hát. Học sinh nghe và tự luyện bài hát theo tiếng loa phát nhạc từ máy magnétophone của frère Eugène. Chiều thứ Năm thì có một sân khấu mini ở ngay préau cũ. Nơi đây diễn ra một kiểu tuyển lựa ca sĩ tài tử.

            Xin được tiếp thêm ít dòng bàn về câu chuyện piscine của trường. Ngay từ năm 1965, tôi mới học lớp 8è, frère Honorat đã dẫn chuyện về sự ra đời của piscine: một frère gốc Pháp (tôi không nhớ tên) đã tìm thấy một mạch nước ngầm quí giá. Ông cho xây một piscine tại đây để tận dụng nguồn nước mát trong này (hoàn toàn free). Có lúc, gạch men trắng ở đáy hồ bị bể, bong ra khiến một số học sinh bị đứt chân. Nhà trường đã gỡ bỏ lớp gạch men này và tráng lại đáy hồ bằng một lớp xi măng trắng và rất nhám. Piscine đã trải qua mấy chục năm tắm mát, vui chơi hữu ích cho bao thế hệ của trường.

            Sau khi trường bị tiếp qun một thời gian ngắn thì piscine ngày một xuống cấp. Chỉ mới đôi ba năm mà piscine đã bị xóa dấu một cách lãng xẹt. Người mới có sử dụng nó mà không hề biết chăm sóc, giữ gìn.

            Mới hay “Xây dựng thì khó chứ phá bỏ thì vô tư”. Xin hiểu chữ vô tư này theo đúng nghĩa Hán-Việt. Vô: không; tư: suy nghĩ.

 

Ngô Quang Hòa (promo 70)


 

Ý Kiến / Đề Nghị